Prawo pierwokupu — co to jest

Krótka odpowiedź

Prawo pierwokupu to pierwszeństwo kupna rzeczy, gdy właściciel sprzedaje ją osobie trzeciej. Uprawniony zawiera umowę o tej samej treści co umowa z osobą trzecią (art. 600 § 1 KC). Przy nieruchomości prawo wykonuje się w ciągu miesiąca od otrzymania zawiadomienia, chyba że zastrzeżono inny termin (art. 598 § 2 KC).

Wyjaśnienie

Prawo pierwokupu może wynikać z umowy albo z ustawy. W obrocie nieruchomościami najczęściej spotyka się pierwokup ustawowy, na przykład gminy (art. 109 u.g.n.) albo KOWR. Gdy prawo pierwokupu przysługuje z mocy ustawy Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego, współwłaścicielowi albo dzierżawcy, sprzedaż bezwarunkowa jest nieważna (art. 599 § 2 KC). Umowę zawiera się warunkowo, z zastrzeżeniem, że uprawniony nie skorzysta ze swojego prawa.

Wykonanie pierwokupu oznacza zawarcie umowy tej samej treści co umowa z osobą trzecią (art. 600 § 1 KC). Uprawniony wchodzi więc w miejsce nabywcy na tych samych warunkach. Termin na wykonanie prawa przy nieruchomości wynosi miesiąc od otrzymania zawiadomienia, chyba że strony zastrzegły inny termin (art. 598 § 2 KC).

Osobny przypadek to prawo pierwokupu KOWR. KOWR co do zasady ma prawo pierwokupu nieruchomości rolnej sprzedawanej na rynku prywatnym, gdy nie ma uprawnionego dzierżawcy albo ten nie wykona swojego prawa (ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego). Przy zakupie z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przepisów tej ustawy nie stosuje się.

Na co uważać

• Sprzedaż bezwarunkowa, mimo ustawowego prawa pierwokupu, jest nieważna (art. 599 § 2 KC).
• Termin miesiąca liczy się od otrzymania zawiadomienia. Pilnuj daty i sposobu doręczenia.
• Przy gruntach rolnych sprawdź, czy nie występuje pierwokup KOWR albo dzierżawcy.
• Sprawdź w księdze wieczystej, czy prawo lub roszczenie jest ujawnione.

Powiązane pojęcia

• KOWR — ma prawo pierwokupu nieruchomości rolnych.
• Księga wieczysta — rejestr praw ujawnionych na nieruchomości.
• Udział we współwłasności — pierwokup może przysługiwać współwłaścicielowi.
• Przetarg ograniczony — sprzedaż gruntów rolnych z Zasobu.

Przeczytaj więcej

• Prawo pierwokupu KOWR
• Przetargi KOWR — grunty rolne
• Przetargi KOWR
• Nieruchomości Skarbu Państwa

FAQ

Kto ma prawo pierwokupu nieruchomości?

Prawo może wynikać z umowy albo z ustawy. Ustawowo przysługuje między innymi Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego, współwłaścicielowi i dzierżawcy, a w obrocie gruntami rolnymi KOWR.

Ile czasu ma uprawniony na wykonanie prawa pierwokupu?

Przy nieruchomości miesiąc od otrzymania zawiadomienia, chyba że zastrzeżono inny termin (art. 598 § 2 KC).